Beleef Oostpoort

Kom winkelen in Oostpoort

Geschiedenis

Intel(R) JPEG Library, version [1.51.12.44]

Oostergasfabriek
De nieuwe wijk Oostpoort ligt op het terrein van de voormalige Oostergasfabriek. Deze gasfabriek zorgde samen met de Westergasfabriek voor het grootste deel van de gastoevoer in Amsterdam. Beide fabrieken zijn ontworpen door architect Gosschalk.
De Oostergasfabriek is in 1885 in gebruik genomen. De ligging aan de toenmalige rand van de stad is niet toevallig. Via het water, de wegen en het spoor kon de steenkool makkelijk worden aangevoerd. In een gasfabriek wordt gas geproduceerd door steenkool te verhitten. Een bijproduct is cokes. Het gas werd onder andere gebruikt voor de straatverlichting.
De eerste jaren was de fabriek in handen van een Engels bedrijf. Maar er waren regelmatig storingen en daarom nam de gemeente Amsterdam de fabriek in 1898 over. Lang heeft de Oostergasfabriek die oorspronkelijke functie niet gehad. In 1917 stapte de gemeente voor straatverlichting over op elektriciteit; de gasproductie werd afgebouwd en in 1923 sloot de fabriek definitief de deuren.
Zie voor foto's van de Oostergasfabriek de beeldbank van het Stadsarchief. 

Bedrijventerrein
De karakteristieke industriële gebouwen van Gosschalk, kregen voor een deel een nieuwe bestemming. De ammoniakfabriek werd in 1926 verbouwd tot dierenasiel. De koolgasstokerij herbergt sinds 1929 het Sportfondsenbad Oost. Het voormalig woonhuis van de assistent-ingenieur aan de Linnaeusstraat werd direct na de sluiting verbouwd tot politiebureau. Tot enkele jaren geleden heeft het die functie gehad. Verder werden de fabriekshallen in de loop der jaren onder andere gebruikt als HBS, tramremise en melkfabriek.

In de jaren dertig werd op het terrein nieuwbouw toegevoegd, zoals onder meer een coöperatieve broodfabriek en een ambachtsschool. Ondanks het hernieuwde gebruik van een groot aantal gebouwen zijn in de loop van de tijd ook verschillende panden gesloopt. Het onderstuk van de in 1905 gebouwde gashouder diende in 1974 als basis voor de Wethouder Verheijhal, een sporthal die inmiddels al een nieuw onderkomen heeft op het terrein. In de directe omgeving werden in de jaren vijftig duplexwoningen gebouwd op de plaats van volkstuincomplex Tuinwijck. In 1962 verrijst aan de Linnausstraat de hoge woonflat van Mart Stam en in 1997 is het gebied verrijkt met het schitterende Montessori College Oost van Herman Hertzberger.

Vernieuwing en bodemsanering
Eind vorige eeuw raakt het gebied wat in verval; 's avonds was het op het bedrijventerrein niet altijd even prettig. Er werden plannen gemaakt voor een nieuwe bestemming, waarbij de historische bebouwing weer goed tot zijn recht kon komen. Maar voordat het zover was, moest het terrein eerst gesaneerd worden. Zowel de gasfabriek als de industriële activiteiten nadien hadden hun kwalijke sporen in de grond en het grondwater achtergelaten. Dit vormde een ernstige bedreiging voor het grondwater in de lager gelegen Watergraafsmeer. Inmiddels is de verontreinigde grond afgegraven. De bodemsanering heeft voor behoorlijk wat overlast gezorgd voor de omwonenden. Dit was helaas niet te voorkomen, maar zij krijgen er een nieuwe, schone buurt voor terug.

Openingstijden

Maandag 12:00-18:00
Dinsdag 09:00-18:00
Woensdag 09:00-18:00
Donderdag 09:00-21:00
Vrijdag 09:00-18:00
Zaterdag 09:00-17:00
Zondag 12:00-17:00